recykling plastiku

Czy zdajesz sobie sprawę, że proces recyklingu plastiku rozpoczyna się już w murach Twojego mieszkania? To, gdzie ulokujesz plastikowe opakowanie po jogurcie czy jednorazową butelkę PET, decyduje o dalszym losie przedmiotu – czy trafi on na sortowanie lub skończy na składowisku odpadów, by ostatecznie trafić do zakładu zajmującego się przetwarzaniem surowców wtórnych. Jaki jest ogólny przebieg etapów recyklingu tworzyw sztucznych? Czy może stanowić on rozwiązanie dla problemów związanych z nadmiernym użyciem jednorazowych plastików, które zanieczyszczają zarówno lądy, jak i oceany? Wnikliwie to analizujemy!

Wyzwanie polegające na recyklingu plastikowych butelek PET 

Pragniemy dokładnie przyjrzeć się recyklingowi jednorazowych butelek PET, które stanowią jedne z najbardziej problematycznych odpadów sztucznych. Dlaczego butelki PET generują tak dużo trudności? Przede wszystkim ze względu na ich nadmierną produkcję. Ponadto, znaczna część tych butelek jest wytwarzana z surowców naftowych oraz degraduje przez wiele setek lat, uwalniając toksyczne substancje do środowiska, które szkodzą zarówno naturze, jak i ludziom.

Magazynowanie tego rodzaju odpadów staje się coraz bardziej problematyczne, ponieważ brakuje odpowiednich miejsc do ich przechowywania, a także istnieje zbyt mało wysoko wyspecjalizowanych zakładów do spalania śmieci. Recykling butelek PET może stanowić obiecujące rozwiązanie mające na celu redukcję plastikowego zanieczyszczenia. Jak przebiega ten proces etap po etapie?

Etapy recyklingu tworzyw sztucznych – od segregacji po regranulat

Etap pierwszy – segregacja śmieci

Najpierw i przede wszystkim, w procesie recyklingu tworzyw sztucznych kluczowym etapem jest właściwe oddzielenie odpadów, a to głównie obowiązkiem konsumentów. Możliwość drugiego życia dla plastikowej butelki jest bezpośrednio powiązana z tym, czy trafi ona do odpowiedniego pojemnika (np. żółtego kosza na odpadki) lub innego przeznaczonego dla tworzyw sztucznych. Odpady z tych kontenerów zostają przekierowane do centrum sortującego, gdzie odzyskuje się surowce nadające się do ponownego przetworzenia.

Etap drugi – segregacja plastiku 

Na linii sortującej, pierwszym krokiem jest ręczne usuwanie odpadów, które mogłyby zakłócić proces recyklingu, takich jak kartony czy szkło. Następnie, za pomocą specjalnych sit, przeprowadza się oddzielenie mniejszych elementów (o długości do 8 cm) oraz materiałów biodegradowalnych, które trafiają do procesu kompostowania. Pozostałe odpady zostają poddane dalszej selekcji w celu wydobycia surowców wtórnych. Poprzez proces wdmuchiwania oddzielane są tworzywa sztuczne i papier, natomiast metale oraz niewłaściwe dla recyklingu odpady są kierowane na inny przewoźny pas transportowy. Po rozdrobnieniu, zostaną wykorzystane jako paliwo RDF, m.in. w przemyśle cementowym.

Kolejnym etapem jest powtórna segregacja papieru i plastiku, które są klasyfikowane na frakcje 2D (papier, folia) oraz 3D (tworzywa sztuczne). Z frakcji 3D wyróżnia się różne rodzaje plastiku, takie jak PET, polistyren czy polipropylen. Poszczególne rodzaje tworzywa, uporządkowane według barw, zostają sprasowane i związane w paczki, a następnie przekazywane do specjalistycznych zakładów zajmujących się recyklingiem tworzyw sztucznych.

W tym punkcie, po uwolnieniu z paczek, butelki są pozbawiane etykiet. Następnie przechodzą kolejną rundę sortowania (zarówno automatycznego, jak i ręcznego), w celu usunięcia elementów niepasujących pod względem koloru i rodzaju materiału. Jeśli przetwarzany recyklat ma mieć możliwość kontaktu z żywnością, eliminuje się również potencjalnie szkodliwe produkty, np. butelki po detergentach czy środkach do zmywania.

Etap trzeci – fragmentacja tworzywa 

Odpowiadające kryteriom butelki PET są kierowane do maszyny do rozdrabniania, gdzie ulegają zmieleniu na małe, nieregularne kawałki, zwane również „płatkami”, o średnicy około 1 cm. Konieczność fragmentacji wynika z faktu, że łatwiej jest przetwarzać mniejsze elementy tworzywa niż całkowite opakowania. Dodatkowo, nie wszystkie zakłady sortujące i recyklingowe posiadają kompleksowe linie do przetwarzania plastiku od odpadu do regranulatu. W niektórych przypadkach cały proces odbywa się w różnych zakładach, a znacznie bardziej opłacalne jest transportowanie zdrobniałego tworzywa niż pełnowymiarowych produktów.

Etap czwarty – oczyszczanie, mycie i osuszanie plastiku 

W specjalnej maszynie, wykorzystującej strumień powietrza, usuwane są z płatków plastiku pozostałości etykiet, kurz i brud. Lżejsze elementy są wyrzucane przez maszynę, podczas gdy cięższe płatki PET pozostają na swoim miejscu. Oczyszczone fragmenty trafiają do kąpieli, w której są myte, aby pozbyć się pozostałości kleju i innych zabrudzeń.

W tym punkcie przeprowadzana jest również ostateczna segregacja plastiku. Fragmenty, które różnią się gęstością od reszty (np. opadają na dno, gdy inne unoszą się na powierzchni), są uznawane za pochodzące od innych tworzyw i są wyłączane z procesu produkcyjnego. Czyste płatki PET zostają poddane procesowi suszenia, a następnie są przekazywane do dużych silosów, a stamtąd trafiają do maszyn wytłaczających.

Etap piąty – tworzenie regranulatu (rPET) 

W maszynach wytłaczających, drobne elementy odpadów są podgrzewane, co powoduje ich przemianę ze stanu stałego na ciekły. Uformowana masa jest chłodzona i jednocześnie wytłaczana w postaci wąskiej taśmy, która następnie jest cięta na małe granulki.

Etap szósty – kontrola laboratoryjna i nowy żywot tworzywa 

Granulki poddawane są badaniom laboratoryjnym, które sprawdzają, czy mają właściwą jakość i czy mogą być bezpiecznie wykorzystane do produkcji opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością (np. butelek PET). Zbadany regranulat trafia do konkretnych fabryk, gdzie jest wykorzystywany do wytwarzania nowych produktów. Może stanowić część lub nawet 100% materiału używanego do produkcji nowych przedmiotów – butelek PET, słuchawek, zabawek, śpiworów, plecaków, odzieży czy dywanów. Tworzywo z recyklingu znajduje zastosowanie na wielu obszarach.

Czy recykling jest rozwiązaniem na problem plastikowych odpadów? 

Mimo konieczności recyklingu tworzyw sztucznych, niestety nie zamyka on drzwi przed wszystkimi wyzwaniami związanymi z plastikowym śmieciem. Przede wszystkim, recykling nie zawsze jest opłacalny. Faktycznie, tylko 9% światowej produkcji plastiku poddawane jest recyklingowi (w Europie jedynie 30% tworzyw sztucznych jest przetwarzanych). Pozostała część wyląduje na składowiskach odpadów lub trafia do lasów, mórz i oceanów, niszcząc przyrodę.

Ponadto, plastik nie jest nieskończenie poddawalny przetwarzaniu, ponieważ w każdym cyklu recyklingowym traci na jakości. Butelka PET, teoretycznie przeznaczona na jednorazowe użycie, może być recyklingowana maksymalnie 8 razy (aby powstała z niej nowa jednorazowa butelka). Później materiał ten jest używany do tworzenia innych produktów. Jednak w praktyce butelki PET rzadko przekształcane są z powrotem w butelki, częściej stają się one tekstyliami lub ubraniami z polaru. W końcu przetworzone tworzywo, w różnym stopniu przetworzone, trafia na składowisko odpadów, gdzie będzie się rozkładać przez setki lat.

Wątpliwości budzi również sam przetworzony materiał. Prawdą jest, że tworzywa sztuczne pochodzące z recyklingu są korzystniejsze od nowych pod względem wykorzystania paliw ropopochodnych. Niemniej jednak, za każdym razem, gdy używamy tych produktów (pijemy z recyklingowych butelek, nosimy odzież wykonaną z przetworzonych tworzyw sztucznych), uwalniane są mikrocząstki plastiku do atmosfery i wód, które zagrażają środowisku i mają wpływ na nasze zdrowie.

Zmiana nawyków drogą do sukcesu

Aby skutecznie rozwiązać kwestię nadmiernego, jednorazowego plastiku, kluczowym działaniem jest ograniczenie jego produkcji. Pamiętajmy, że popyt kształtuje podaż, dlatego w tej dziedzinie istotną rolę odgrywają konsumenci, włącznie z Tobą. Jeśli chcesz przyczynić się do ochrony środowiska i dbać o swoje zdrowie, warto ograniczyć zakup jednorazowego plastiku. Nie oznacza to jednak konieczności całkowitej rezygnacji z przyjemności, na przykład z ulubionych napojów gazowanych. Możesz po prostu przenieść swoje preferencje z butelkowanych napojów na te, które przygotowujesz samodzielnie w domu.

W pomocny sposób może Ci przyjść nasz urządzenie, które w kilka sekund pozwala uzyskać świeże bąbelki w zwykłej kranówce. Dzięki temu możesz nasycać wodę dwutlenkiem węgla według swoich upodobań i cieszyć się nią samodzielnie lub z dodatkami, takimi jak syrop o ograniczonej zawartości cukru, nadającym smak jednego z popularnych napojów.

Niezwykle istotne jest, że dołączona do ekspresu butelka jest wykonana ze szkła lub bezpiecznego, wielokrotnego użytku plastiku (Tritanu) wolnego od BPA i odpornego na działanie wysokich temperatur. Jedna taka butelka może Ci służyć przez całe 4 lata, co pozwoli uniknąć aż 1769 jednorazowych opakowań! Butelkę szklaną możesz używać bez ograniczeń czasowych.

Zrezygnuj z ciężkich wiader wody i generowania niezdrowych odpadów. Dołącz do rewolucji tworzenia własnych bąbelków!